22 juni 1955 – 7 december 2004

Door Anja de Crom & Marischka Verbeek

Op dinsdag 7 december overleed uitgeefster Elisabeth Greber in een ziekenhuis in haar geboorteland Oostenrijk. Ze was al enige tijd ernstig ziek. Elisabeth heeft jarenlang in haar eentje één van de laatste vrouwenboekenuitgeverijen (Uitgeverij Greber) in Nederland in stand gehouden. Haar fonds omvat boeken over vrouwenrechten, gezondheid, kunst, fotografie en lesbische literatuur. Elisabeth was betrokken bij vele maatschappelijke bewegingen, op het gebied van patiëntenrechten, feminisme, mensenrechten, homo-emancipatie, en multiculturaliteit. Daarnaast voorzag ze Nederland via haar importcontacten van unieke kaarten, magneetjes en buttons.

Iedereen die haar gekend heeft, zal haar dadendrang, haar tomeloze enthousiasme en haar optimisme missen. “Urenlang kon ze je aan de praat houden over haar nieuwste activiteiten. Ze was een zakenvrouw pur sang, terwijl ze ook altijd betrokken was bij de vrouwenbeweging en de alternatieve beweging,” zegt Joachim Dongus van Boekhandel de Rooie Rat. Trude Oorschot, vroegere medewerkster van Uitgeverij Greber bij stands op de Gay Games en op Internationale Vrouwendag, herinnert zich Elisabeth als “One of a kind. Ze was een tikje chaotisch, zeer gedreven, rap van tong en had altijd een antwoord klaar. Elisabeth leefde voor haar zaak waarin de positie van vrouwen en minderheden centraal stond. Wij waren een goed team en ik zal haar energieke persoonlijkheid missen.”

Boekwinkel Savannah Bay heeft vaak met Elisabeth samengewerkt. Marischka Verbeek: “Ze bracht me soms tot wanhoop, maar we hebben samen prachtige projecten tot leven gebracht. Dat iemand met zo’n tomeloze energie en betrokkenheid nu nooit meer onze winkel in zal stuiven met een nieuw idee of product dat we ogenblikkelijk moeten proberen, is moeilijk voor te stellen.” Ook bij boekhandel Vrolijk was Elisabeth kind aan huis, vertelt Fransje van Rijn: “Ze haalde unieke artikelen naar Nederland en wist je altijd meer te laten inkopen dan je van plan was.”

Elisabeth leek te beschikken over een onuitputtelijke energie en was niet bang voor een risico. “We vonden het geweldig dat ze het lef had om een boek als het onze uit te geven,” zeggen Esther Bremer en Anja de Crom, auteurs van Pitty naar college. “Ze was chaotisch en onpraktisch, en kwam altijd op het laatste nippertje met fantastische, onmogelijk uitvoerbare ideeën. Maar ze was ook zó enthousiast en volhardend, dat ze het toch voor elkaar kreeg om jou die onuitvoerbare ideeën te laten uitvoeren. Wat we vooral zullen missen is haar moed, haar betrokkenheid en haar volharding.”

Elisabeth is slechts 49 jaar geworden. Met haar verdwijnt een markante persoonlijkheid, die zich met heel haar wezen inzette voor vrouwen- en mensenrechten. Elisabeth was een kleine vrouw, maar wel eentje waar je met geen mogelijkheid omheen kon.


Voor Elisabeth

Wanneer je je laatste reis aanvaardt
lift dan mee op de rug van de wilde ganzen
die huiswaarts keren
glijd van de regenboog tot in het diepe groene dal
maak zorgeloos een vrije val
met de parachute van de esdoornboom
begeleid door de tonen van de vroege zwaluw en nachtegaal
laat je verwarmen door de avondzon
ruik aan de sneeuwklokjes in het veld
blaas tegen het pluis van de paardebloem
en zwier op de dwarrelende herfstbladen, je haren in de novemberwind
proef de eerste sneeuwvlokken van de naderende winter
je wangen fris en koud
je wordt zo oud als het leven je wil hebben

de letters van je naam
staan eeuwig in het alfabet
een kind schrijft steeds je naam:
E l i s a b e t h
met kleine vingers op het natbedauwde raam
dat als het warmer wordt langzaam wordt weggevaagd
wanneer je ochtend daagt

Carry-Ann Tjong-Ayong


Papieren Tijger heeft op verzoek van Elisabeth, vlak voor zij naar Oostenrijk vertrok, haar fonds overgenomen. Enkele uitgaven die nog te krijgen zijn: Met recht een vrouw, Winde Evenhuis en Esther van Eijk (toelichting op het VN-Vrouwenverdrag) De wasvrouw, Carry-Ann Tjong-Ayong (gedichten) De naakte waarheid: overleven in een vrouwengevangenis in Iran, M. Baradaran (non-fictie, maatschappijkritisch) Door het oog van de naald, D. Gidei Biidu (non-fictie, internationaal recht)

 

 

 

Boek(en)